ტრამპი აცხადებს, რომ ირანი დათანხმდა, არასოდეს ჰქონდეს ბირთვული იარაღი

აშშ-ის პრეზიდენტმა, დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ ირანი დათანხმდა, რომ არასდროს ჰქონოდა ბირთვული იარაღი და მიიღო აშშ-ს ძირითადი პირობები ბირთვული პროგრამის განვითარების შეწყვეტის შესახებ.

“ყველაფერი იმით დაიწყო, რომ მათ არ შეეძლოთ ბირთვული იარაღის ქონა. გუშინ ვთქვი, რა არის [შეთანხმების] ათი მთავარი პუნქტი? პირველი, მეორე და მესამე — მათ არ შეიძლება ჰქონდეთ ბირთვული იარაღი. და მათ არ ექნებათ… არ მინდა ამის წინასწარ თქმა, მაგრამ ისინი დათანხმდნენ, რომ მათ არასდროს ექნებათ ბირთვული იარაღი. ისინი დათანხმდნენ ამას”, — თქვა ტრამპმა.

23 მარტს აშშ-ს პრეზიდენტმა განაცხადა, რომ აშშ-მ ირანთან “ძალიან ძლიერი მოლაპარაკებები” გამართა და ბევრ ძირითად საკითხზე შეთანხმებას მიაღწია. მან განაცხადა, რომ ვაშინგტონს სურს, რომ ირანმა შეზღუდოს თავისი სარაკეტო პროგრამა და უარი თქვას ბირთვული იარაღის განვითარებასა და ურანის გამდიდრებაზე და არსებული მარაგები აშშ-სთვის გადასცეს.

Axios-ის ცნობით, აშშ მოითხოვს, რომ ირანი შეთანხმების ექვს პუნქტზე დათანხმდეს, მათ შორის — სარაკეტო პროგრამის ხუთწლიან გაყინვაზე, ურანის ნულოვანი გამდიდრებაზე, ნათანზში, ისპაანსა და ფორდოუში (რომლებსაც აშშ-მ და ისრაელმა 2025 წლის ივნისში დაბომბეს) ბირთვული ობიექტების დემონტაჟზე და ურანის გამდიდრების ცენტრიფუგებისა და მასთან დაკავშირებული აღჭურვილობის შემუშავებისა და გამოყენების მკაცრ გარე მონიტორინგის პროტოკოლებზე.

ირანის პრეზიდენტმა მასუდ პეზეშკიანმა განაცხადა, რომ ქვეყანა არ აწარმოებს მოლაპარაკებებს აშშ-სთან.

“აშშ-ის პრეზიდენტის განცხადებები კეთდება ენერგიის ფასების შემცირებისა და სამხედრო გეგმების განსახორციელებლად დროის მოგების მცდელობის კონტექსტში”, — თქვა მან.

პეზეშკიანის თქმით, ახლო აღმოსავლეთში ომი დასრულდება, თუ აშშ და ისრაელი აღიარებენ ირანის ლეგიტიმურ უფლებებს, გადაიხდიან რეპარაციებს და უზრუნველყოფენ საერთაშორისო გარანტიებს მომავალი აგრესიის წინააღმდეგ.

ტრამპმა ირანის წინააღმდეგ სამხედრო ოპერაციის მიზნებად განაცხადა თეირანის ბირთვული პროგრამის განადგურება, რათა ქვეყანას არ შეეძლოს ბირთვული იარაღის შეძენა. საომარი მოქმედებების დაწყებამდე ცოტა ხნით ადრე, გაზეთმა The Wall Street Journal-მა გამოაქვეყნა ინფორმაცია, რომ აშშ-ს სურდა, ირანმა სრულად უარი ეთქვა გამდიდრებული ურანის მარაგებზე ფორდოუში, ნათანზსა და ისპაანში ბირთვული ობიექტების განადგურებით.

თუმცა, ისრაელის პრემიერ-მინისტრმა ბენიამინ ნეთანიაჰუმ გასულ კვირას განაცხადა, რომ აშშ-სა და ისრაელის დარტყმების შემდეგ ირანი ვეღარ შეძლებდა ურანის გამდიდრებას ან რაკეტების წარმოებას. მან ასევე მიანიშნა სამომავლო სახმელეთო ოპერაციაზე, რომელიც რეჟიმის შეცვლის ხელშეწყობას ისახავს მიზნად და თქვა, რომ ირანის წინააღმდეგ კამპანია გაგრძელდება “სანამ საჭირო იქნება”.