ბოლო წლებში სოციალურ ქსელებში ხშირად გვხვდება მოსაზრება, თითქოს ბავშვს ინტელექტი ძირითადად დედისგან გადაეცემა. თუმცა მეცნიერები ამბობენ, რომ რეალობა ბევრად უფრო რთულია და ასეთი შეხედულება — მითია.
გენეტიკოსების განმარტებით, მართალია, ზოგიერთი კოგნიტიური ფუნქციასთან დაკავშირებული გენი X-ქრომოსომაზე მდებარეობს, მაგრამ ინტელექტთან დაკავშირებული გენების უმრავლესობა აუტოსომებში — ანუ არასქესობრივ ქრომოსომებშია განლაგებული. ამიტომ ბავშვის ინტელექტზე დედისა და მამის გავლენა დაახლოებით თანაბარია.
მეცნიერის თქმით, გენები ნამდვილად მოქმედებს ინტელექტზე, ხასიათსა და ფსიქიკური დარღვევების განვითარების რისკზეც, თუმცა ეს არ არის წინასწარ გაწერილი „პროგრამა“. ადამიანის გონებრივი შესაძლებლობები და პიროვნული თვისებები ყალიბდება გენეტიკისა და გარემოს მუდმივი ურთიერთქმედების შედეგად.
ინტელექტი ე.წ. პოლიგენური ნიშანია, რაც ნიშნავს, რომ მასზე გავლენას ერთდროულად უამრავი გენი ახდენს. მეცნიერების შეფასებით, ბავშვებში IQ-ის მემკვიდრეობითობა დაახლოებით 20-40%-ს შეადგენს, დანარჩენი კი გარემოზეა დამოკიდებული — განათლებაზე, კვებაზე, სოციალურ პირობებზე, ემოციურ გარემოსა და აღზრდაზე.
მისივე თქმით, გენები მხოლოდ გარკვეულ პოტენციალს ქმნის, თუმცა როგორ განვითარდება ეს შესაძლებლობები, დიდწილად გარემო განსაზღვრავს.
ინტელექტის ერთი კონკრეტული გენი არ არსებობს. პროცესში ასობით ან ათასობით გენი მონაწილეობს და თითოეულის გავლენა ძალიან მცირეა.
Loading ...