თითქმის დავიწყებული – ლაშა ჩხაიძის რუბრიკა

2009 წლამდე მიჩნეული იყო, რომ როზა პარკსი იყო პირველი შავკანიანი ქალი, რომელმაც ავტობუსში ადგილი არ დაუთმო თეთრკანიან მგზავრს, რის გამოც ქალი დააპატიმრეს. ამ ამბავს მოჰყვა ტრანსპორტის ბოიკოტი მონტგომერიში, ალაბამას შტატში და შემდეგ უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილება, არაკონსტიტუციურად ეცნო მსგავსი კანონის არსებობა, რამაც დაასრულა სეგრეგაცია აშშ-ში (სეგრეგაცია —  რასობრივ ჯგუფებად დაყოფა).

მახსოვს, უნივერსიტეტშიც ასე ისწავლებოდა და ახლაც, კლაუდეტ კოლვინის (Claudette Colvin) შესახებ რომ მოვიკითხე, ქართულად მის შესახებ ინტერნეტში არც სტატია იძებნება და ვიკიპედიაშიც არ აქვს ქართული გვერდი.

1955 წელს 15 წლის გოგონა ავტობუსით მგზავრობდა მონტგომერიში, როდესაც მძღოლმა უბრძანა, ადგილი დაეთმო თეთრკანიანი ქალისთვის. არსებული კანონით, შავკანიანი უნდა ამდგარიყო და უკან გადამჯდარიყო, ან ფეხზე დამდგარს ემგზავრა, თუკი თეთრკანიანი მგზავრებისთვის გამოყოფილი ავტობუსის წინა ნაწილი შეივსებოდა. მათ თეთრკანიანის გვერდით ჯდომაც ეკრძალებოდათ. კოლვინმა უარი განაცხადა ადგილის გათავისუფლებაზე. ამის გამო გოგონა დააპატიმრეს. ინცინდენტიდან ცხრა თვის შემდეგ იგივე დანაშაულისთვის დააპატიმრეს როზა პარკსი, რასაც შემდეგ ტრანსპორტის ბოიკოტი მოჰყვა. არსებობს მოსაზრება, რომ ბოიკოტის ორგანიზატორებმა გადაწყვიტეს, კოლვინი არ გამხდარიყო გაფიცვის სახე, რადგან იგი იყო თინეიჯერი, ქორწინებაში არ მყოფი  ორსული, ბევრად მუქი კანის ფერით. გადაწყდა, რომ ბოიკოტს ნაკლებად კონტროვერსიული ფიგურა ჭირდებოდა.

კლაუდეტ კოლვინი ცნობილი გახდა 2009 წელს, როცა მასზე წიგნი გამოიცა. კოლვინი ნიუ-იორკში მედდად მუშაობდა და გუშინ, 13 იანვარს, 86 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

ასეა, გმირები ხშირად უძეგლოდ იკარგებიან.

ავტორი: ლაშა ჩხაიძე